Ik voel me schuldig en hypocriet. Ben met het vliegtuig op vakantie geweest. 😦
Achttien jaar geleden, in 2007 zijn we onze dochter gaan halen in Zuid-Afrika. Na onze twee zelfgemaakte jongens hadden we nog een kinderwens maar de dokter raadde dat ten stelligste af. Adoptie kwam op ons pad en we zijn daar nog steeds heel dankbaar voor. We kregen een klein prinsesje van 3,5 maanden oud. Ze komt uit Khayelitsha, een sloppenwijk naast Kaapstad. Met onze twee jongens moesten we drie weken daar verblijven om alle paperassen van de adoptie in orde te maken. Terwijl reden mensen van het adoptiebureau met ons rond om de omgeving te leren kennen. Zuid-Afrika was nu niet alleen het vaderland van onze dochter maar ook het onze geworden, opperden ze. Wij vielen als een blok voor het mooie land, de natuur, de vriendelijke mensen, het lekkere eten en de warme sfeer.
Ik was een bedaarde moeder. Antje was ons derde kindje dus dat ging mij allemaal goed af. In een draagdoek op mijn buik en zo stonden we op een bepaald moment zelfs op de top van de Tafelberg. Daar begon ze te huilen. Honger. Antje kreeg eten op vraag. Ik was dat zo gewoon door de borstvoeding bij de jongens. Bij een adoptiekindje is dat iets moeilijker dus voor haar had ik melkpoeder en water bij. Snel een papje gemaakt en op een rotsblok met zicht op de Atlantische Oceaan heeft Antje flink haar flesje leeggedronken. Mariette van het adoptiebureau zei toen: “Nou drink sy ’n bottel melk, maar as sy 18 is moet jy saam met haar ’n bottel vonkelwyn hier kom drink.”
We hebben dat dus gedaan en zijn in de kerstvakantie met heel het gezin naar Zuid-Afrika geweest … met het vliegtuig.
Het was een fantastische vakantie. We zijn er weer thuisgekomen, hebben genoten van elkaar en van het land. En we hebben op 25 december op Antje haar 18de verjaardag een fles Fonkelwijn gekraakt op de top van de Tafelberg. Dat was zeer emotioneel. De vakantie deed deugd.
Maar ergens voelt het dubbel: ik ben niet meer zo naïef als in 2007. Ik besef dat de vliegindustrie een enorme rol speelt in de klimaatopwarming. Alle inspanningen die ik deed, zijn nu teniet gedaan door die ene vliegreis. Zo’n grote impact heeft vliegen. De kinderen postten foto’s van onze vakantie op Instagram. Ik durfde echt niet. Vliegschaamte, ik ken het gevoel. De reclamebanner aan de ingang van het vliegtuig “TotalEnergies uw energie!” werkte als een rode vlag op mijn gemoed. Als medestander in de Klimaatzaak, elke maand stort ik een bedrag en nu door te vliegen was ik klant van TotalEnergies. Hoe hypocriet! Het schaamrood stijgt me naar de kop!
Onze energie thuis komt van Trevion. We zijn lid van een CSA waardoor we dit eerlijk landbouwsysteem steunen en heerlijke onbespoten groenten kunnen oogsten. Mijn auto hebben we weggedaan en ik doe zoveel mogelijk met de fiets. Onze tuin wordt ecologisch beheerd. We eten veel minder vlees dan vroeger. Van zodra we kunnen, gaan we overstappen naar een duurzame bank. Ik zoek allerlei redenen om die vliegreis goed te praten maar het blijft wrang.
De kinderen en de lieve wederhelft begrijpen me wel. Dat ik de citytrip naar Barcelona die vriendinnen voorstelden, heb kunnen ombuigen naar een treinreisje naar Tongeren, vinden ze fantastisch. Maar voor Zuid-Afrika, het land van onze dochter, moet ik mijn principes opzij zetten vinden ze. Hoe sta jij tegenover vliegen? Voelt het voor jou ook zo verwarrend aan?
groengenot 
ik begrijp jouw gevoelens maar ben het eens met jouw gezin: deze reis naar ZuidAfrika is toch heel iets anders dan een strandvakantie in Bali of zo. Uniek en zo belangrijk voor jouw adoptiekind om samen met jullie de roots te bezoeken.
koester samen deze herinneringen en laat ze niet overschaduwen door schuldgevoel
LikeGeliked door 1 persoon
Dankjewel voor je begrip Sabine! Het is inderdaad een zeer dubbel gevoel. Dat we haar terugkomen in haar vaderland konden geven, voelt ongelofelijk goed. Wij zelf hebben er ook enorm van genoten. Het was als thuiskomen. Maar dat schuldgevoel, ik krijg het niet echt weg. Dat moet misschien ook niet he?
LikeGeliked door 1 persoon
Nee dat hoeft zeker niet als het niet overheerst is wel een gezonde verstandige gedachte over ons klimaat en jouw betrokkenheid met de wereld
LikeLike
Er ging iets fouts toen ik een reactie wilde plaatsen.
LikeGeliked door 1 persoon
Nog een keer proberen … ik herken je gevoel heel goed. Ik heb 2x per jaar hetzelfde gevoel. Maar als in niet vlieg (Moz – Bel) dan zie ik mijn kinderen en kleinkinderen niet meer. In NL / BEL doe ik alles met het OV. Ook de zomervakanties naar Portugal, Spanje en Duitsland. Volgens mij moet je juist trots zijn dat je die 18jarige belofte (over fonkelwijn) hebt ingelost samen met je hele gezin.
LikeGeliked door 3 people
Je kinderen en kleinkinderen niet meer kunnen zien, dat is een opoffering teveel vind ik! Dus ik vind dat jij geen schuldgevoel moet hebben. Ik begrijp het dat sommigen zeggen dat ook ik me niet schuldig moet voelen. Maar daarmee gaat het gevoel niet weg. Ga me er wel niet laten door verlammen en dan op andere vlakken beter mijn best doen he.
LikeLike
Lieve Hilde, die vliegreis was meer dan gerechtvaardigd. Sterker nog, als je het niet gedaan had zou je het jezelf altijd beklaagd hebben. Soms zijn er redenen waarvoor je je principes even opzij moet zetten. Als iedereen zo bewust, klimaat- milieu- en mensvriendelijk als jij zou leven zou de wereld veel mooier zijn. Zet die schuldgevoelens dus maar snel opzij en geniet van de mooie herinneringen!
LikeGeliked door 1 persoon
Dankjewel voor je mooie woorden Annie! Ik zal wat beter mijn best doen op andere vlakken om die schuldgevoelens te compenseren.
LikeLike
Deze vakantie is niet te vergelijken met mensen die strandvakanties boeken. Het was een reis die het hele gezin deugd deed. Goed om de 18de verjaardag van Antje te vieren met een fles Fonkelwijn. Bovendien had je iemand die belofte gedaan. Ik snap dat het tegen je principe is om te vliegen. Jij doet zoveel voor het klimaat, als het klimaat kon praten, zou het zeggen: ‘Wees zacht voor jezelf!’
LikeGeliked door 1 persoon
Dankjewel voor deze lieve woorden Kakel! Het voelt echt heel dubbel.
LikeLike
Je kan moeilijk naar Kenia reizen met een roeibootje hé…
Soms kan je niet om een vliegtuigreis omheen.
Je hoeft je zeker niet schuldig te voelen…
Er zijn honderden miljoenen mensen die jaarlijks vliegen voor een weekje strand vakantie. Vergeleken bij die uitstoot is jouw reisje totaal te verwaarlozen.
LikeGeliked door 1 persoon
Tja, voor een weekje strandvakantie of citytrip zou ik nooit vliegen. En we konden er inderdaad niet op een andere manier geraken. Maar het blijft dubbel voelen Dirk.
LikeLike
Zelf heb ik helemaal geen last van vliegschaamte. Nooit gehad ook, want ik heb – afgezien van een rondje met een zweefvliegtuig – nog nooit gevlogen. En ik zie het er ook niet meer van komen.
Die ene vlucht van jullie zal milieu en klimaat niet noemenswaardig verslechteren. Wat mij betreft hoe je je daar niet voor te schamen.
LikeGeliked door 1 persoon
Wow een rondje met een zweefvliegtuig? Dat moet leuk zijn!
LikeGeliked door 1 persoon
Zeker wel, al had ik het zweet in mijn handen.
LikeGeliked door 1 persoon
Ik haat vliegen, heb schrik, probeer het echt te vermijden en heb evenveel schaamte als jij. Niettemin vervuilen jij en ik elke dag véél minder dan andere mensen. Mocht je dat kunnen optellen, dan zou de schaamte misschien kunnen wegvallen.
Vonkelwijn voor een 18-jarige in haar thuisland lijkt mij een heel mooie reden.
LikeGeliked door 1 persoon
Mmm misschien heb je inderdaad wel gelijk. En als ik naar mijn 18-jarige kijk, ebt het schuldgevoel wel een klein beetje weg hoor.
LikeGeliked door 1 persoon
Je dochter verdient het om naar haar (thuis)land te gaan! Je moet je echt niet schuldig voelen, jij die 100 keer meer doet voor het klimaat dan de anderen. Vergeet je schaamtegevoel en geniet met z’n allen na…!
Lie(f)s.
LikeGeliked door 1 persoon
Dankjewel Lies! Als we samen navertellen over de reis, gaat het schuldgevoel wel naar de achtergrond hoor.
LikeGeliked door 1 persoon
Ik begrijp je worsteling met vliegschaamte, maar dit is toch een uitzondering? Je vloog tenslotte bewust en weloverwogen. Het is niet dat je om de haverklap het vliegtuig neemt, en dat maakt toch een groot verschil. Bovendien, wat als jullie niet hadden gevlogen? Die vlucht zou waarschijnlijk sowieso doorgegaan.
Of had je stiekem een private jet geboekt? Ja, dan zou ik mij ook schamen.😉
LikeGeliked door 2 people
zijn doorgegaan
LikeLike
Haha een private jet?! Oef nee Bea! We hebben zelfs met een tussenlanding in Kenia gevlogen omdat dat goedkoper was.
LikeGeliked door 1 persoon
Het is wel belangrijk voor jullie kind om haar moederland te leren kennen. Nee geen schaamte.
LikeGeliked door 1 persoon
Dankjewel voor je begrip Joke! 😌
LikeGeliked door 1 persoon
Ook zonder jullie zou dat vliegtuig vertrokken zijn! Geen reden tot schaamte!
LikeGeliked door 1 persoon
Ja dat is wel waar natuurlijk meneer Pannenkoek. Maar als iedereen zo denkt … 😁
LikeGeliked door 1 persoon
Dan zijn er vliegtuigen tekort 🙂
LikeLike
Je moet je zeker niet schamen omdat je aan je dochter een van de mooiste geschenken heb aangeboden dat er bestaat. In tegendeel. Wij mogen ook niet overdrijven, soms kan je niet anders. Wij zijn zo milieubewust maar zijn al zo dikwijls naar Amerika gevlogen : voor de geboorte, eerste communie plechtige communie en nu dit jaar voor de graduation van 2 van onze 5 Amerikaanse kleinkinderen. Wij vliegen regelmatig omdat het met een ander transportmiddel gewoon niet kan. Waar ik me voor zou schamen dat is als ik naar de bakker of beenhouwer zou rijden met de auto en dan daarna in volle ornaat voor mijn plezier zou gaan fietsen. Indien iedereen zoveel voor de natuur zou doen als jij dan zou de wereld er heel anders uit zien. Fijne week Hilde.
LikeGeliked door 1 persoon
Goh ja Lieve, zo had ik het nog niet bekeken. Naar de bakker, buurtwinkel, beenhouwer of het werk rijd ik met de fiets. Voel me ineens een stuk beter zeh. 🥰
LikeLike
Ach, lieve Hilde, uw beweegredenen zijn zo zuiver! Zoals jij moeite doet voor het klimaat, zijn er niet zoveel, helaas. En ja, je hebt een kind uit Zuid-Afrika en de keuze is dus: nooit gaan of met het vliegtuig (ja, de boot zal ook wel gaan maar heb je zoveel tijd?) Dus het is helaas niet anders. Als vliegen uitsluitend zou zijn voor als het niet anders kan, zou het zo slecht nog niet zijn; nu is dat er ver over maar dat ligt niet aan jou. Het siert je dat je je er zo bewust van bent, maar er was geen andere optie.
LikeGeliked door 1 persoon
Oooh! Zo’n lieve woorden Ilse! Ik kijk er naar uit om volgende maand nog eens een hele avond bij te babbelen!!!😍
LikeLike
Deed iedereen maar zo veel voor het milieu
Verzonden vanuit Outlook voor iOShttps://aka.ms/o0ukef
LikeGeliked door 1 persoon
Dankjewel Anita🥰
LikeLike
Verwarrend voelt het zéker. Ik vind reizen naar het buitenland en vrienden bezoeken héérlijk, maar… daar is helaas in veel gevallen het vliegtuig voor nodig.
Het vervelende van vliegschaamte is, dat de verkeerde mensen dat hebben. Dat zijn namelijk meestal mensen die al bewust bezig zijn. Ik zie met verbijstering aan hoe mijn buren – die nota bene kinderen hebben – afgelopen jaar VIJF keer in een vliegtuig stapten, waaronder 3 verre vluchten èn een weekendje in een hotel in Spanje (waar ze vervolgens nauwelijks uit komen). Naar mijn persoonlijke “oordeel” (oeps…) is dat te gek voor woorden. Net als allerlei rijken (of gewoon Amerikanen, die zijn er ook erg goed in) die zich tientallen keren per jaar – al dan niet met privévluchten – eventjes per vliegtuig verplaatsen.
Ik denk wel eens, wat nou als iedereen een puntentegoed zou krijgen in relatie tot het milieu.. En dan zou jij volgens mij genoeg hebben gedaan om deze belangrijke vliegreis te kunnen ‘betalen’, terwijl veel mensen dik in het rood zouden staan, als je begrijpt wat ik bedoel.
Ik ben er zelf ook nog niet aan toe om nooit meer te vliegen, maar maak er wel zeer bewuste en weloverwogen keuzes bij, net als bij andere milieugerelateerde zaken. Dat doe jij volgens mij ook en als nog veel meer mensen dat zouden doen, waren we al veel beter af.
Prachtig cadeau voor je gezin en je dochter, dit.
LikeGeliked door 1 persoon
Een puntentegoed in relatie tot het milieu? Dat vind in wel interessant. Al doet me dat direct denken aan de reeks ‘Arcadia’. Waarschijnlijk omdat we het niet gewoon zijn om restricties ivm het milieu te krijgen. Met het verkeersreglement moeten we ook rekening houden. En dat vinden we wel normaal. Stof tot nadenken!
LikeGeliked door 1 persoon
Je hoeft je zeker niet te schamen aangezien je zo bewust mogelijk je dagelijkse leven leidt en bewust oplet qua levensstijl en impact op het milieu en klimaat. Mijn mening is dat iedereen eens moet kunnen ‘zondigen’ uit persoonlijk belang, je moet tenslotte ook nog kunnen genieten in het leven.
Wat ik wel wat hypocriet zou vinden is mocht je dan zelf andere mensen aanspreken op hun vliegreizen of vliegvakanties, of bvb. mocht je gaan protesteren tegen vliegen. Tenslotte was het ook een reis die je gemaakt hebt, hetzij helemaal terecht en met de beste bedoelingen!
Iedereen heeft recht op een deugddoende vakantie, in jouw geval zeer persoonlijk en in kader van je gezin , maar ik vind persoonlijk dat dit ook geldt voor mensen die kiezen voor een week strandvakantie in het buitenland met het vliegtuig. Dit kan voor hen eveneens belangrijk zijn voor hun gezin.
Iemand die om de haverklap zonder nadenken vliegt voor weekendjes weg vind ik nog een andere zaak. Meestal trekken die mensen zich ook niets aan van andere zaken en nemen de auto om 500m verder bij de bakker een brood te halen.
Groeten en hopelijk ga je ooit terug naar het prachtige Afrika!
LikeGeliked door 1 persoon
Nee, ik spreek andere mensen niet aan op hun vliegreizen. Dat moet inderdaad ieder zelf beslissen. Eén van mijn beste vriendinnen haar zoon leert voor piloot. En dat vind ik helemaal ok. Luchtvaart is er en we moeten niet het kind met het badwater weggooien.
Omdat ik het boek ‘Onze Aarde Vieren’ schreef, kreeg ik wel commentaar van iemand dat ik hypocriet ben. Dat ik niet meer mag vliegen. Hij vliegt wel, mag zich wel citytrips permitteren omdat hij heel hard werkt. En omdat hij het klimaat niet belangrijk vindt. Dat kwam binnen bij mij. Voelde inderdaad dat als je bezig bent met het klimaat je niet/nooit mag vliegen. Nu snap ik wel dat dat chantage was. Zoals de CO2voetafdruk die uitgevonden is door de fossiele brandstoffen lobby’s: als mensen zich gingen schuldig voelen over hun eigen verbruik, zouden ze zich niet meer bezig houden met de producenten. Klimaatpsychologie he …
LikeLike
Gevoelig onderwerp voor mij. Ik sluit me aan bij alle anderen: jouw schuldgevoel is onterecht (maar een gevoel kun je nu niet echt met je ratio ‘bedwingen’ dus ik zou aanraden om ervoor te gaan zitten en het eens echt te doorvoelen – mbv een blad papier of desnoods een potje huilen/wat je lichaam ook maar nodig heeft? Dan kan het uit je systeem vloeien, anders zit het er jaren later nog… believe me!).
Ik heb voor het laatst gevlogen toen ik een puber was en mee ging met de ouders (alleen thuis waren we nog te jong voor). Naar familie die in het buitenland woonde gecombineerd met de toerist uithangen daar. Ik heb in mijn kindertijd enkele schandalig verre plekken bezocht. Wij gingen op reis met de “air miles” van mijn vader, die voor zijn beroep meer in het buitenland zat dan thuis. Zo rond mijn twintig begon ik serieus eco te worden en gecombineerd met een echtgenoot die niet houdt van reizen is het nooit in ons opgekomen om te vliegen. Een keer heeft een vriend alles uit de kast gehaald om te proberen ons te overtuigen voor een gedeeld weekje Middellandse Zee maar dat is niet gelukt.
Wat wij “uitsparen” door niet te reizen en geen auto te hebben en dergelijke, lijken sommige naasten te overcompenseren. Elke keer moet ik steviger op mijn tong bijten om geen preek te geven als mijn ouders weer eens op vliegverlof gaan. Iedereen is keuzevrij maar euhm……?
Onlangs was er een optie van een mooie retraite in Spanje maar behalve dat ik hem niet kon veroorloven, was het voor mij meteen beslist: “ik wil niet vliegen.”
Mis ik iets? Nee. Jouw weekendje Tongeren ipv Barcelona, exact dat. Voor mij is het niet nodig om de halve wereld gezien te hebben, ik heb andere passies. En op google maps op reis gaan is ook leuk 😀
LikeGeliked door 1 persoon
Helemaal met je eens lieve Eline! Ik moet ook niet de halve wereld zien, echt niet.
LikeGeliked door 1 persoon
Soms krijg ik de indruk dat ik daar vrij alleen in sta, dus merci 🙂
LikeLike
Dag Hilde,
Was er de optie om een ‘green seat’ te boeken? Ik weet dat het een beetje greenwashing van de luchtvaartmaatschappijen is, maar het had misschien je schuldgevoel wat kunnen verzachten?
En ook: consistentie is de doodsteek van elk goed initiatief. Had je je te zeer gefixeerd op het niet willen vliegen, had je ook niet met een Fonkelwijn samen met je gezin op de Tafelberg gestaan.
LikeLike
ik vind ook dat je jezelf mag ´vergeven´ !
wat een ´goeie reden´ had je ook niet??
ik ben zelf terug van (amper een week) mexico. het heeft me ook serieus vliegschaamte gegeven. ik heb vooralsnog ook geen foto´s gedeeld omdat ik niet wil aanzetten tot. tijdens het proces heb ik vooral geprobeerd om mezelf zo bevoorrecht mogelijk te voelen.
ik ben meegeweest met mijn partner en zijn twee zonen en heb ook aan hen duidelijk gemaakt dat ik er zo in sta. (en dat een week eigenlijk niet goed te praten valt) dus ik ga zelfs zonder zo een nobel doel.
ik vin die schaamte wel een goed iets. meeste mensen moeten echt nog starten aan ´bewustwording´.
LikeGeliked door 1 persoon
En toch voelt het veel makkelijker om jou te ‘vergeven’ ipv mezelf. Mexico jong! Met je partner en twee zonen! Dat mocht je inderdaad niet laten voorbijgaan!
Je laatste alinea komt binnen. Misschien moeten we ons inderdaad allemaal wat meer beschaamd voelen. Het zou kunnen helpen om wat bewuster en minder te vliegen.
LikeLike
ieder zit op zijn eigen tempo. in mijn jeugd was met de vlieger op reis gaan geen optie. voor mijn vriend is het de normaalste zaak van de wereld. mijn kids kennen dus geen ´vliegvakanties´ en ik ben daar trots op. ik heb het wel lastig´er met het feit dat sommige voetafdrukken je kinderen meetellen. dat elk kind jouw ecologische voetafdruk vergroot. want zonder jou zouden ze er niet zijn geweest. ik denk ook dat ik het er fundamenteel niet eens mee ben. de volgende generatie is onze hoop. wat zouden we zijn zonder hoop?
LikeLike