We eten ons dood

We eten ons dood

Ik volgde Louis De Jaeger al een tijdje als fan van zijn acties ‘Bye Bye Grass’ en ‘maai mei niet’. Prominent aanwezig in de media, jong en enthousiast en afkomstig uit de Westhoek. Niet iemand die ik ooit persoonlijk zou ontmoeten … dacht ik.

En toen was ons boek ‘Onze Aarde Vieren’ af en gingen we op zoek naar een uitgever. Snel waren er twee zeer geïnteresseerd en eentje wilde zelfs direct een afspraak met ons. Tot ze daags voordien afbelde. Want Louis De Jaeger had ook een boek geschreven, zei ze. Over dezelfde thematiek als wij, met focus op de landbouw. En vermits hij zo’n mediafiguur is, wilde ze zich met ons niet in een financieel avontuur storten.

Toeme toch! Onze teleurstelling was gelukkig van korte duur want de klik die we daarna met Stichting Kunstboek hadden, was fantastisch.

Als we nu eens aan Louis vroegen om ons boek te lezen en een commentaar op de achterflap te zetten. Want hij had ‘ons goed liggen gehad’ en kon nu maar iets terugdoen, vonden we zeer stout. (En nu hoor ik zijn zalige lach bulderen tot hier)

Louis bleek ook gewoon in de omgang een zeer toffe gast te zijn! We werden uitgenodigd op zijn boekvoorstelling en hij kwam naar de onze. Een warme vriendschap ontstond. ‘Samen voor onze planeet, alle kleintjes doen ertoe en we trekken iedereen mee’ is het gevoel dat we hebben.

‘We eten ons dood’ leek mij aan de titel te zien een negatief boek. Maar de ondertitel ‘Hoe we met onze landbouw de wereld kunnen redden’ geeft hoop. Het verhaal leest als een trein en een plooifietske (als je het boek leest, kan je mee). Ik werd helemaal meegezogen in de avonturen van Louis en zijn vriendin.

De achtienjarige Louis wil boer worden maar weet niet goed wat voor een soort boer. Daarom trekt hij samen met zijn vriendin op reis. Hij begint een zoektocht gedurende vijf jaren van in Amerika tot in de Westhoek en bezoekt allerlei boeren.

Ik vind het zo mooi hoe hij zichzelf voortdurend in twijfel trekt. Louis stelt zich ook open voor landbouwmethodes waar hij instinctief een afkeer voor heeft. Hij gaat zelfs op bezoek bij Bayer-Monsanto. De Sustainable Operations Manager, Marc Sneyders, die hem ontvangt is zo’n vriendelijk man. Die vertelt dat Bayer zich in de toekomst veel minder met pesticiden zal bezighouden. ‘Precision farming’ is de toekomst. Als Louis hem vraagt of hij zijn kinderen liever onbespoten appels of pesticidenappels geeft, kiest hij resoluut voor het laatste! Hij gelooft écht dat pesticiden geen kwaad kunnen. Louis is er helemaal zijn kluts van kwijt en gaat uithuilen bij zijn vriendin. Hij heeft er een ‘identiteitscrisis’ van zoals hij zelf zo mooi beschrijft.

Het gaat natuurlijk over veel meer dan pesticiden alleen in dit boek. Louis praat met bodemdeskundigen, professors, topdokter Guy T’Sjoen (endocrinoloog), klimaatexpert Pieter Boussemaere, … Zelfs met Kate Raworth, uitvinder van de donuteconomie, drinkt hij een biertje. En velen meer. Je krijgt het ene inzicht na het andere en denkt ‘maar ja, dat is het!’

Wat mij het meest bijgebleven is uit dit boek is hoe hij vertelt over onze maatschappij die polariseert. Die polarisatie is niet ‘bio’ tegen ‘non-bio’. Maar wel: ‘we moeten zorg dragen voor de bodem’ tegen ‘we moeten de wereld voeden’.

Naar mijn gevoel is dat ‘de wereld voeden’ niet helemaal juist. We voeden momenteel de wereld toch niet? Hoeveel armoede en honger is er niet? Deze stelling wordt gebruikt als excuus voor het feit dat we onze planeet en de dieren aan het uitbuiten zijn!

Zo vertelt Louis over koeien die gras eten. Ha ja, want gras heeft de beste energie-eiwitverhouding voor hen. Maar het landbouwbedrijf moet zo rendabel mogelijk zijn. Da’s het belangrijkste. Met gras alleen kan een koe niet de productiviteit halen waarvoor ze gefokt is. Daarom wordt er ook maïs gegeven. En soja waarvoor regenwouden in Brazilië gekapt worden. Dat wordt dan met vervuilende schepen naar Europa vervoerd. Zo ontstaat er een ‘stikstofonbalans’. Ik citeer wat Louis schrijft: “We onttrekken alle stikstof aan Brazilië, exporteren die naar Europa om onze dieren mee te voederen, die dieren doen ‘kaka’ en die ‘kaka’ komt op onze bodem terecht.” De natuur in Vlaanderen wordt verstikt door de stikstof en in Brazilië is er te weinig.

Ik denk aan wat wij schreven in ons boek over koeien. Koeien zijn niet slecht voor het klimaat. We moeten ze gewoon in het gras laten. Daarvoor zijn ze gemaakt. Er zijn wereldwijd veel permanente graslanden, waar niks anders kan groeien. Maar mensen eten geen gras. Door koeien te laten grazen, zetten ze niet eetbaar land voor de mens om tot beefsteak, voedsel voor ons.

Enorm veel bewondering heb ik voor Louis! Hij wil de ‘symptoombestrijdingsmaatschappij’ achter ons laten en het ‘tijdperk van samenwerken’ ingaan. Zijn jeugdigheid, intelligentie en bevlogenheid zouden er wel eens kunnen voor zorgen dat het hem lukt onze planeet te redden! Na #ByeByeGrass en #maaimeiniet wil hij nu een #ByeByePesticide revolutie starten. Blijf hem zeker volgen!

Wij zijn het klimaat

Zo was ik begonnen deze zomer. Ik vond het nog terug in mijn concepten:

Vakantie, dat is : tijd hebben om naar de bib te gaan en onder de notenboom te gaan liggen lezen…

Ik bracht het boekje ‘Wij zijn het klimaat Een brief aan iedereen’ mee. Opgetekend door Jeroen Olyslaegers van Anuna De Wever en Kyra Gantois. Ik vind die twee dames heldinnen! Ze worden door velen door het slijk gehaald en belachelijk gemaakt maar toch houden ze vol. Respect!

Ik bracht nog een ander boek mee : ‘Klimaatrelativisme’ van Johan Albrecht. Johan is doctor in de economische wetenschappen en publiceert vooral over milieu- en energievraagstukken. Ik heb diene mens nog gekend toen we pubers waren en naar dezelfde fuiven gingen.

Waarom ik deze twee boeken onder mijn notenboom wilde gaan lezen, was omdat ik graag wil begrijpen waarom zoveel mensen Anuna en Kyra aanvallen, hen niet geloven, hen belachelijk maken, …

En toen zat ik vast…

Het boek van Johan Albrecht heb ik niet uitgelezen. Al in het tweede hoofdstuk vond ik allerlei onwaarheden over windenergie. Hij geloofde niet in windmolenparken! Huh? Tot ik eens ging kijken wanneer het boek geschreven is. Tja, in 2007, helemaal achterhaald dus. Gelukkig staan we nu al veel verder.

En nu … zit ik nog steeds vast.

Wat ik voel over heel de klimaat- en milieukwestie kan ik nog steeds niet verwoord krijgen. Maar het ‘broebelt’ enorm vanbinnen. Ik word zo kwaad van alle plastiek die onze aardbol overspoelt. De regenwouden die platgebrand worden om palmolieplantages aan te leggen. En de multinationals die dat ondersteunen en terwijl ons, goedgelovige consument wijsmaken dat ze duurzaam bezig zijn. Onze regeringsleiders die maar blijven aanmodderen en maar niet kunnen beginnen terwijl de tijd zo dringt. Ik kan zo nog wel even verder gaan.

En als collega’s dan heel ostentatief hun plastieken bekertje voor mijn neus kapot duwen, in de vuilbak gooien en zeggen: “Ge kunt daar toch niks aan doen. Het is al te laat.”, dan word ik zó kwaad.

Als mijn toekomstige kleinkinderen later zouden vragen: “Wat heb jij eraan gedaan?”, dan wil ik wel iets kunnen antwoorden.

Nu bracht ik het boek ‘In het oog van de klimaatstorm’ van Jean-Pascal van Ypersele mee. Dat is tenminste een échte klimaatwetenschapper. Eens kijken wat hij schrijft …

Wie zoekt, die vindt…

Tádáá!  Mijn Veltvriendinnen zullen nu wel beginnen te grinniken want, meisjes, IK VOND HET BOEK!  ( Zie je de smile tot achter mijn oren?🤪)

 Vorige maand organiseerden we met onze Veltafdeling nog eens een creatieve workshop.  We gingen bijenwasdoekjes maken.  Bijenwasdoekjes worden gebruikt als alternatief voor plastic folie, dus altijd handig als je er in je huishouden zo wat liggen hebt.

60D43481-DA21-45F4-A42F-59603492DBD1

We wisten niemand minder dan Kelly Eeckhaut van ‘ma vie en vert’ te strikken als lesgeefster.  Ik volg haar blog al járen en keek er enorm naar uit om haar eens in ‘t echt te ontmoeten.  In het gezellig ateliertje van Ortiga, gingen we aan het werk.  Kelly was volledig hoe ik me haar had voorgesteld : lief en rustig en een vat vol creatieve ideeën.  Zo een madame die je goesting doet krijgen om zelf ook vanalles te gaan ondernemen.

7E706969-EA80-4E9D-A722-70D106CC7EBC

We hadden dat zo onder elkaar al eens stilletjes gezegd en om te bewijzen hóe goed ze wel is, kwam Karen van Ortiga met Kelly haar boek op de proppen.

Ja, Kelly heeft zelfs een boek geschreven : ‘Art d’eco’.  Ik wist van het bestaan ervan maar had het nog nooit doorbladerd.  Dat deed ik nu en ik was verloren.  Mannekes!  Zo’n tof boek!  Dat wilde ik hebben.  Maar Kelly zei dat het in de boekhandel niet meer te verkrijgen is, helemaal uitverkocht.  

Misschien kon ik het wel tweedehands vinden, opperde ze.  En als dat echt niet zou lukken, kon ik een middagje naar Aalst gaan.  Want zij had bij haar thuis nog twee boeken liggen.  En in Aalst zijn toffe eco eetgelegenheden, vertelde ze.

Eerst maar tweedehands proberen dus.  Ik sta daar enorm achter, niets ecologischer dan dat.  Ik zocht op Tweedehands.be en plaatste er zelfs een zoekertje, maar geen ‘avance’.  Gisteren plaatste ik mijn zoekertje in de facebookgroep van Velt.  Et voila!  Er reageerde iemand van een paar dorpen verder en nu ben ik de trotse eigenaar van een echte ‘Art d’eco’!

Kelly, dat middagje Aalst, telt dat ook om het zo moeizaam verkregen boek te laten signeren?  Enne, …  aan de reacties op facebook te zien, denk ik dat je eens aan een tweede boek moet beginnen te denken…😉

904947DC-5F14-45E4-8210-92708C122F8C

Het verborgen leven van bomen

Dit boek van boswachter Peter Wohlleben mocht ik lenen van een collega.  Ik denk dat hij ‘compassie’ met mij had omdat ik met het vorige boek zo geworsteld heb.

Het was voor mij echt een feel-good boek.  Ik heb genoten van de romantische wijze waarop Peter het leven van de bomen voorstelt.  Nochtans zijn al zijn inzichten wetenschappelijk onderbouwd.

Als hij uitlegt wat een oerbos is en waarom bomen daar zoveel gezonder zijn, vergelijkt hij bomen in de straat met straatkinderen.  Hij beschrijft bomen als sociale wezens die met elkaar communiceren langs hun wortels door middel van chemische verbindingen.  Ze houden elkaar in leven en waarschuwen elkaar zelfs bij gevaar, bijvoorbeeld door insectenvraat.  Dan gaan ze allemaal samen stoffen afscheiden waardoor hun bladeren minder lekker worden.  Ongelooflijk toch hè?!

Toch ontdek ik tussen zijn gezellige voorstelling over het bomenleven ook een boodschap.  Peter Wohlleben waarschuwt dat veel oerbossen verdwijnen.  Nochtans zijn die de beste bescherming tegen de klimaatverandering.  Bomen vangen CO2 en houden die vast.  Als ze niet gekapt worden, oud mogen worden en nadien mogen sterven en omvallen, verdwijnt die CO2 in de bodem en blijft daar gevangen.  Zo is er in het verleden bruinkool en uiteindelijk zelfs steenkool gevormd.  Sinds de industriële revolutie zijn wij die massaal aan het opgebruiken.  Met de gekende gevolgen…

Ik bekijk bossen nu met nog meer respect, mijn hart bloedt als ik hoor dat er weer bomen gekapt zijn.  Wat me positief stemt, is dat dit boek in 2015 het best verkochte non-fictie boek in Duitsland was.  Meer dan 320.000 exemplaren zijn toen verkocht.  Bewijs dat mensen er toch mee bezig zijn hè…

FE19C780-1C68-450D-8B6A-E28F47BC6F8A

Als de laatste boom geveld is, eten we ons geld wel op

FC724588-57DA-40AD-BB2F-A6B7E36EA01E

Normaal doe ik niet aan boekbesprekingen.  Op school had ik daar al een hekel aan.  Lezen, laten doordringen en een eigen mening vormen, is voor mij genoeg.

Maar dit boek van Ludo De Witte ‘Als de laatste boom geveld is, eten we ons geld wel op  Het kapitalisme versus de aarde’ heeft me enorm geïntrigeerd.

Pasop, ‘t is geen makkelijk boek.  Ik heb het regelmatig moeten wegleggen.  Soms werd ik er moedeloos van.  Maar ik werd er toch steeds terug naartoe getrokken.

Ludo De Witte legt uit wat er met onze aarde aan het gebeuren is.  Klimaatopwarming, de ‘pesticidenbusiness’, de bijensterfte, de scheefgetrokken vleesindustrie, …  Het boek staat vol met miserie.  Hij vergelijkt de mensheid met een kudde rendieren die in volle galop op de afgrond afstevent.

Alle groene initiatieven die er nu zijn, neemt hij serieus op de korrel.  Wat brengt het op van naar je werk te fietsen als er terwijl hectaren regenwoud gekapt worden om te vervangen door plantages voor palmolie?  Wereldwinkels en korteketenlandbouw, het zijn eigenlijk peanuts die niet groot genoeg zijn om de wereld in verandering te brengen.

Hij hoedt voor grootbedrijven die zichzelf ‘greenwashen’.  Eigenlijk moet je als consument tegenwoordig echt wantrouwig zijn.  Iedereen belooft dat hij met respect voor de aarde bezig is.  Maar is het wel echt zo?  Is het geen reclameslogan?

Ons systeem dat we nu hebben, heeft als doel winst te maken.  Waarin die winst gemaakt wordt, dat speelt niet zoveel rol.  Vervuilende bedrijven, wapens, vergif, als men er maar rijk van wordt.  Waarom steeds meer besparen in het openbare vervoer en terwijl de kans geven aan grootbedrijven in de automobielsector om belastingen te ontduiken?  Daarmee gaan we onze files en koolstofuitstoot toch niet oplossen?

Landen in het zuiden worden voor die winst voor ons misbruikt.  Voor hongerlonen moeten ze daar produceren voor ons.  Wij wrijven onszelf in de handen want onze lucht wordt schoner.  Tja, we transporteren onze vuiligheid naar ginder.  En dan zijn we boos als die mensen vluchten en naar hier willen komen.  Economische vluchtelingen buiten en eigen volk eerst!  Tja…

Pas in de laatste vijf bladzijden van het boek komt hij met een oplossing : het ecosocialisme.  Een deel van de oplossing, geeft hij zelf toe.   Het moet nog veel verder uitgebouwd worden dan de voorstellen die hij doet.  Hoe we eigenlijk uit dit zelfvernietigende systeem gaan geraken, weet hij ook niet.

Eigenlijk vind ik dat alle mensen die aan het beleid staan, dit boek zouden moeten lezen.

Aan de collega waarmee ik even over dit boek praatte, wil ik nog zeggen : “ Doe en denk voort, jong!  Mensen zoals jij hebben we nodig!  Ik ga nu in het boek beginnen dat ik van jou mag lenen : Het verborgen leven van bomen – Peter Wohlleben”