Deze post schrijf ik uit dankbaarheid voor onze Veltpapa Frans De Smedt. Hij vertelde ons jaren en jaren geleden het verhaal over turf in potgrond. En dat kwam binnen bij mij.
Turf is eigenlijk een product dat past in hetzelfde rijtje als de fossiele brandstoffen steenkool, aardolie en aardgas. Het ontstaat in het moeras doordat plantendelen onder een laag water langzaam verteren. Als verterende planten zuurstof krijgen, worden ze compost. Verterende planten onder water en zonder zuurstof worden veen. Veen dat gedroogd wordt, is turf.
In zo’n veenmoerassen wordt er heel veel CO2 vastgehouden. Ze kunnen het zelfs beter dan bossen! Als wij dan dat veen gaan afgraven voor onze potgrond, komt er veel CO2 vrij. Het veen komt in contact met lucht en verteert langzaam. Waardoor we bijdragen aan de klimaatcrisis.
Een ander probleem: in het veenmoeras groeien unieke planten en er komen unieke diersoorten voor. Als we hier met buldozers komen woelen en graven, gaat dit leefgebied en de biodiversiteit erin verloren. En we verliezen momenteel al zoveel waardoor ons ecosysteem het zeer moeilijk heeft.
Veenmoerassen fungeren dan ook nog eens als sponzen op onze planeet. Ze houden heel goed water vast en geven het terug langzaam af. Daardoor zijn we beter beschermd tegen droogte en overstromingen. Met het extremere weer van tegenwoordig kunnen we zo’n sponzen best gebruiken, vind ik.
Dus nu ik dit wist, vond ik het hypocriet van mezelf om nog potgrond met turf te gebruiken. Maar zo simpel was dat niet. Eerst al de zoektocht naar turfvrije potgrond. Als ik die al vond na lang zoeken, werd die steevast gekocht. Verschillende merken heb ik geprobeerd. Maar steeds werd ik teleurgesteld. Pierkes van tomaten in mijn potten, bloempjes die wegkwijnden. Dan ben ik beginnen opzoeken en navragen welke toevoegingen ik aan die potgrond zou kunnen doen. Niemand die me hier een zinnig antwoord op kon geven.
Tot ik vorige lente op het veld van Lies van Fleur Couleur terechtkwam. Ik vertelde haar over mijn zoektocht en zij kon mijn struggles met turfvrije potgrond niet bevestigen. “Probeer eens die van BioKultura!” raadde ze aan. We hebben met de pluktuin direct een hele palet gekocht. En inderdaad! Eureka! Ik heb er vorig jaar in oktober in de serre in potjes Leeuwebekjes in gezaaid. Nog nooit heb ik plantjes een hele winter in potjes kunnen overhouden. Maar deze stevige, goed gevoede baby’s staan daar nog steeds te ‘shinen’! Ge kunt u dus wel voorstellen hoe content ik ben! Robuuste planten kunnen kweken zonder dat ik me schuldig moet voelen, yes!
BioKultura doet misschien wel een beetje bedrog. Want er zit een klein percentage veenmos in de potgrond. Veenmos is iets anders dan turf maar even waardevol. En veenmos winnen, is niet zo kwalijk als veen/turf opgraven. Maar helemaal onschadelijk is het ook niet. Er zijn nu in Nederland proeven bezig om daar duurzaam veenmos te kunnen kweken zodat het niet in natuurgebieden moet gewonnen worden.
Kende jij dit verhaal over turf al? En kocht je al eens turfvrije potgrond? Of zou je dat nu je dit weet, wel kopen?
groengenot 
Weer iets geleerd. Dank daarvoor. En die meneer Frans De Smedt is meer dan waarschijnlijk familie van me. Kleine wereld.
LikeGeliked door 1 persoon
Meen je dat?! Moh! Maar ja, jij bent afkomstig uit onze contreien he? Kleine wereld inderdaad.
LikeLike
Mijn moeder (zaliger) heet De Smedt en komt uit Sint Amands. Veel nonkels en tantes, neven en nichten wonen (woonden) daar en in Puurs, Mariekerke, Buggenhout, Malderen enz Mijn overgrootouders waren herenboeren, ik denk in Buggenhout. De oudste broer van mijn Opa was heel lang burgemeester in Sint Amands, net als zijn zoon later. Natuurlijk heten de (klein)kinderen van vrouwelijke De Smedt(en) nu anders. Met de naam van de vader natuurlijk … ik dus ook.
LikeGeliked door 1 persoon
Seg maar dan denk ik dat je eerder familie bent van mijn nonkel Willy De Smedt. Zijn moeder had in Buggenhout een kruidenierswinkeltje. Hij is getrouwd met de zus van mijn vader. Ik vraag het hen eens! 🥰
LikeLike
Nee, dat wist ik niet. Goed dat je hierover blogt.
Daar ga ik toch op letten als we in de lente potgrond halen voor onze terrasplantjes.
LikeGeliked door 1 persoon
Ik heb al gemerkt dat veel mensen dit niet weten. Fijn je nog eens te horen, euh lezen, Bea!
LikeGeliked door 1 persoon
Het genoegen is wederzijds!
LikeGeliked door 1 persoon
Ik weet het pas sinds vorig jaar, het is niet iets wat veel mensen weten merk ik als ik er over vertel. En ik kan beamen dat het aanbod aan kwalitatieve, turfvrije potgrond in Vlaanderen te wensen over laat. Horta verkoopt turfvrije potgrond van DCM, maar alleen in grote zakken dus ik riskeer het niet om daarmee aan de slag te gaan. Bij intratuin hebben ze hem in kleine zakken, maar de reviews zijn negatief.
In Nederland is het aanbod wel al beter en in de UK is turfvrije potgrond zelfs de standaard geworden en wordt er sterk gesensibiliseerd. Het doel is daar om het gebruik van turf tegen 2030 volledig uit te faseren en in tuinprogramma’s zoals Gardeners World valt het woord ‘peat free compost’ elke keer als Monty Don aan de slag gaat met zijn potten. 😄
De potgrond van Biokultura kan je bij mijn weten in geen enkel Vlaams tuincentrum kopen. Ik woon in het Waasland en bestel hem bij Nele van bloemenpluktuin Plukjedag. Zij biedt hem in het groeiseizoen aan in haar webshop. Ik ben super tevreden over de kwaliteit, maar zoals je zegt is het wel jammer dat er nog veenmos in zit. Ik wil daarom experimenteren met zelfgemaakte potgrond en ben om die reden vorig jaar gestart met het maken van bladcompost. Bij de Hessenhof in Nederland is het zelfs de voornaamste grondstof om hun planten in op te kweken, er staan tips op hun website over hoe bladaarde te gebruiken als potgrond. Op de website van velt staan ook recepten maar die vertrekken altijd van oude potgrond. Het duurt wel 2 jaar eer bladeren helemaal gecomposteerd zijn, ik moet dus nog even geduld hebben 😉
LikeGeliked door 1 persoon
Nee, de turfvrije potgrond van DCM moet je echt niet kopen. Die trekt op niks. Ik heb ook al gezocht in onze ‘Veltbijbel’ hoe ik zelf potgrond kan maken. En navraag gedaan bij ‘Veltvaders’ maar niemand die ik ken, heeft de superformule al gevonden. Dus het zou super zijn, mocht jij de juiste formule vinden!
Ja, zálig he hoe Monty Don steeds de ‘peat free compost’ bejubelt. Maar ik denk dat niet veel Vlamingen naar Gardener’s World kijken.
LikeLike
Bedankt voor de niet-kopen-tip, dat bespaart mij weeral geld en ergernis 😉
LikeGeliked door 1 persoon
Ik gebruik al lang turfvrije potgrond, trouwens de meeste maak ik zelf. Toch fijn dat je jouw tuinvrienden hun aandacht erop vestigt. Fijn weekend.
LikeGeliked door 1 persoon
Welk merk van turfvrije potgrond vind jij dan goed? En heb jij een recept om potgrond te maken Lieve?
Fijn weekend terug!
LikeLike
Bedankt voor de info…daar had ik nog niet bij stil gestaan.
Fijn weekend
LikeGeliked door 1 persoon
Het leuke aan tuinieren is dat je steeds kan bijleren he. Mocht je die potgrond graag eens proberen, bij ons kan je hem aankopen. Want je vindt hem niet in de tuincentra hier.
Voor jullie allemaal en voor kleine Cyriel ook een fijn weekend!
LikeLike
Weer iets geleerd. Alles wat bijdraagt aan een betere leefwereld is een verbetering. Het laatste veen dat hier nog ligt (het oudste van heel de wereld) laat men – eindelijk – met rust. Juist die verarmde grond geeft een diversiteit voor flora en fauna. Bedankt dat je dit onder de aandacht brengt.
LikeGeliked door 1 persoon
Heel fijn dat ze daar bij jullie het veen eindelijk gerust laten. Het zou nu meteen overal moeten verboden zijn he?
LikeLike
Het verhaal over turf in potgrond was me al bekend.
Hier bij ons in de buurt werd tot 5 jaar geleden nog turf gewonnen voor potgrond. Dat ging naar het Westland, maar daar is intussen een eind aan gekomen. De laatste vervener van ons land is er in 2021 mee gestopt: De laatste veengraver in De Deelen | Afanja’s Weblog
LikeGeliked door 1 persoon
Wow Jan! Interessant om dit eens te zien!
LikeGeliked door 1 persoon
Al jaren maak ik me druk over het gebrek aan alternatieven. Er wordt hier en daar biologisch of ecologisch op de dure verpakking gezet, terwijl de tuin- of potgrond gewoon turf bevat, ik weet gewoon niet waar ik in de buurt grond kan kopen die betaalbaar en verantwoord is. Ik laat de tuin nu maar verder en verder wegzakken, en leuk groente kweken in potten doe ik nu niet of nauwelijks meer…
LikeGeliked door 1 persoon
Ik snap het. Ik durf bijna niet zeggen dat ik vorig jaar zelfs nog eens potgrond mét turf gekocht heb. Gewoon omdat er geen alternatieven te vinden waren hier. Dus je begrijpt dat ik overgelukkig ben met onze voorraad he. 🥰
LikeGeliked door 1 persoon