Biodiversiteit en de Klimaattop: Wat Je Moet Weten

Dat de klimaattop in Azerbeidzjan bijna gedaan is en er nog niets bereikt is, weet je waarschijnlijk wel he? Maar wist je ook dat op 5 november de zestiende biodiversiteitstop geëindigd is in Colombia? Die conferentie van de Verenigde Naties wordt om de twee jaar georganiseerd. Eigenlijk was er in de media niet zoveel aandacht voor. Bedoeling is de ineenstorting van onze biodiversiteit wereldwijd tegen te houden. Iets wat, naast klimaat, broodnodig is als we hier op onze planeet nog wat willen blijven. Zonder vliegende insecten geen bestuiving van ons voedsel. Maar ook ‘pieren, mieren en mollen’ hebben we nodig om de bodem vruchtbaar en water doorlaatbaar te houden.

Twee jaar geleden op de biodiversiteitstop in Montréal is er een historisch akkoord bereikt. Tegen 2030 moet 30% van het land en de zee het statuut van beschermde natuur krijgen. Voor dat natuurbehoud hebben ze een jaarlijks bedrag voorzien van 200 miljard dollar.

Dit jaar ging dan afgesproken worden wie dit gaat financieren. Maar de onderhandelaars bleken ook kampioenen te zijn in het voor zich uitschuiven van moeilijke beslissingen. Er kwam heel wat lobbywerk van bedrijven aan te pas. En de rijke landen willen gewoon niet. Terug naar af dus. Er is geen akkoord over de centen gevonden. Nochtans hoe langer we wachten, hoe moeilijker het wordt, toch?

Word nu niet helemaal wanhopig, er is al genoeg slecht nieuws de laatste tijd. Ze hebben wel enkele dingen kunnen overeenkomen.

Zo zullen op toekomstige conferenties over de biodiversiteit inheemse volkeren een eigen stem krijgen. Da’s heel belangrijk. Zij wonen in natuurgebieden en gaan er respectvol mee om. Ze hebben enorm veel kennis. Eigenlijk nemen zij de rol op van beheerder van die biodiverse gebieden. Daar moeten we veel meer aandacht voor hebben.

Er is het Cali-fonds opgericht: Bedrijven zullen moeten geld betalen voor genetische informatie die ze halen uit de natuur. Dat is nu gratis. Maar veel multinationals doen daar hun voordeel mee. Bijvoorbeeld big pharma om medicijnen te ontwikkelen. Dit geld kan dan gebruikt worden om natuur te ondersteunen.

Alle goede dingen bestaan uit drie: een groep landen, waaronder ook België, gaan werk maken van de ‘mainstreaming’ van biodiversiteit. Hiermee bedoelen ze dat ze de doelstellingen en principes van de top in Montréal gaan opnemen in hun beleid.

En ook wij, kleine mensen met zogezegd weinig macht, kunnen helpen. Word lid van Velt! (Dat kan hier.) Want daar leer je in een aangename sfeer ecologisch en duurzaam leven. Waarschijnlijk heb jij een tuin(tje), terras of balkon? Wil jij de biodiversiteit een boost geven maar heb je niet zoveel kennis van de natuur? Dan kan je in Vlaanderen en ondertussen ook in Nederland een Tuinranger vragen om je persoonlijk advies te geven. Je eigen paradijs creëren en zo de wereld terug mooier maken. Want al is het maar een druppel op de hete plaat, veel druppels op die plaat hebben wel effect.

Ook in Londerzeel doen wij Tuinrangerbezoeken. Hier kan je jouw bezoek aanvragen: https://www.tuinrangers.be/tuinadvies-aanvragen. Denk je er eens over na? Onze wachtlijst is momenteel niet zo lang.

Ondertussen blijven we hopen dat er in Azerbeidzjan toch nog een akkoord gevonden wordt. Want burgers en bedrijven zien de noodzaak van actie allang in. Wanneer gaat die politiek nu eindelijk ook eens zijn steentje beginnen bijdragen?

Machteloze Burgers: Klimaat en Politiek in Crisis

Ze laten ons in de steek meneer! Overheden zijn niet meer in staat om ons te beschermen. Ook in Valencia ondervonden burgers het aan den lijve. Overheden hebben niet de politieke moed om het algemeen belang te dienen. Lobbygroepen en geldgewin in het hier en nu zijn belangrijker dan het voortbestaan van de mensheid. Ook in de Verenigde Staten.

Ik zit hier al enkele dagen met het kopke naar beneden. Zou ik me al niet beter ingraven in de tuin? In plaats van steeds maar de roeptoeterende onheilsprofeet uit te hangen? Of de enthousiaste groene trien die volhoudt dat het wel goed komt als we allemaal ons best doen?

Heeft klimaatactie en zorg voor onze biodiversiteit nog wel zin nu Trump verkozen is? Ik zal wel zoveel mogelijk de fiets nemen. En terwijl moorden Poetin en Netanyahu heelder volkeren uit, branden ze alles plat en sturen ze massa’s CO2 de atmosfeer in. Ik voel me machteloos en kwaad.

Het is zo verdomd moeilijk. Zoveel mensen haken af. Ook in ons eigen land stemmen kiezers op fascisten. Niet uit onwetendheid denk ik. Iedereen moet toch beseffen dat Hitler toen ook democratisch verkozen is? En waar we daarna in terecht gekomen zijn? Nee, ze zijn boos. Mensen willen een nieuwe start en denken dat een brutaal alternatief verandering zal brengen. Ook al zijn het leugens en bedrog en wordt er haat gepredikt. “Laat hen het nu maar eens doen want deze regeringsleiders kunnen het toch niet.” Zeer gevaarlijke wegen waar we ons op begeven, vind ik.

Actie moet van onderuit komen als de politiek het niet meer doet, lees ik dan. Bedrijven, verenigingen, sociaal-ecologische denktanks, rechtbanken. Iedereen kent wel de ecologische voetafdruk. (volgens Wikipedia: hoeveel biologisch productieve grond- en wateroppervlakte een bepaalde bevolkingsgroep in dat jaar gebruikt om zijn consumptieniveau te kunnen handhaven en zijn afvalproductie te kunnen verwerken.)

Maar er is ook de ecologische handafdruk. Dat is de positieve impact die jij hebt op anderen. Jouw positieve acties die iets groter in gang zetten. Gelukkig zijn er veel mensen die van onderuit voor onze planeet en de mensheid zorgen: mijn Veltvrienden, jonge bevlogen ondernemers, journalisten, kunstenaars, zelfs klimaatrebellen. We hebben ze allemaal nodig.

Waar haal jij deze dagen de moed om verder te gaan? Heb jij al een ecologische handafdruk? Wat voor een soort overheid zou jij willen?

Stoepplantjes

Een verloren uurtje op zondagnamiddag en ik besluit wat te wieden op het terras. De lieve wederhelft wil (nog) niet tegelwippen. Dus ik wacht geduldig tot hij ook overtuigd raakt.

Hij komt eens kijken wat ik uitvoer en knikt goedkeurend. “Ja maar, ik ga wel niet alles uittrekken hè.” verwittig ik hem. Hij lacht, draait eens met zijn ogen en gooit me een kusje. “Dat begrijp ik” zegt hij. “Ik veronderstel dat alles wat je laat staan van een enorme ecologische waarde is?”

Ik grinnik omdat ik het compromis dat we maakten, grandioos vind. Hij heeft het graag netjes. Ik wil zoveel mogelijk planten en leven.

Het gras en de basterdwederik die dit jaar zo welig tieren (ja, zelfs op het terras) gaat eruit. Toffe stoepplantjes blijven. Ik ontdek zelfs een grasklokje of rapunzelklokje onder het raam. Obsidentify is bijna zeker dat het een grasklokje is. Een rapunzelklokje onder ons raam klinkt nochtans sprookjesachtig he?

Wat er nog allemaal staat? Koningskaars, Late guldenroede, Lavendel, Wilde marjolein, Dropplant, Draadereprijs, Steenanjer, Moederkruid, Teunisbloem, Sint-Janskruid, Wilde Peen, een Akeleitje, Sedum album en nog veel meer. Deze stoepplantjes hebben zich daar allemaal zelf gezet en staan daar dus met hun volle goesting. Daarbovenop leveren ze nectar voor onze insecten. En sommigen zijn zelfs waardplant voor de baby’s van vlinders of andere toffe diertjes. Ik kan die sloebers dan toch niet uittrekken?

Ik vind het tof dat mensen deze taaie rakkers beginnen te waarderen. Er bestaan zelfs al boeken over, zie hier of hier. Hoe voel jij je bij al die stoepplantjes? Moeten ze (allemaal) wijken of blijven?

Wat betekent VOF

Laat ik dit eens uitleggen in 3 stappen.

Stap 1:

Hiervoor dienen jullie Lies van Weideoogst te kennen. Lies is al enkele jaren zeer actief in ons bestuur van onze Veltafdeling en is echt een toffe. Haar project ‘Weideoogst’ heeft ze even gepauzeerd omwille van financiële redenen. Van het kweken van ecologische slowflowers word je echt niet rijk. Maar de groene microbe laat haar niet los en als haar leningslasten wat verminderen, wil ze dit mooie initiatief graag terug opnemen. Hiervoor is ze op zoek naar een stuk grond in Malderen waar ze graag een pluktuin wil maken.

Stap 2:

Dan is er ook Katrien, onze buurvrouw. Sinds de dood van Johan, haar echtgenoot, is het moeilijk geworden om haar grote tuin te onderhouden. Misschien zag ze het wel zitten om een deel ervan door Lies te laten bewerken? Toen ik dat voorstelde, was ze super enthousiast. Lies haar ogen blonken ook. Ik zie mezelf ook allang als bloemenboerin. Mensen de kans kunnen geven om bloemen zonder gif op hun tafel te kunnen zetten, ik zou dat tof vinden. En toen ik voorzichtig opperde of ze geen partner kon gebruiken, werd ze helemaal blij. We hebben dus samen al úren gedroomd en gebrainstormd. Niet alleen over het veld, de bloemen, plukmomenten en workshops, maar ook over wat voor een soort onderneming we dan moeten oprichten. We gaan dit allemaal zeer op het gemak doen. We zouden starten met de aanleg van het terrein na de zomer van 2025. Dus verkoop van bloemen, dat zal maar voor 2026 zijn.

Stap 3:

Jongste zoon heb ik ook nodig om mijn uitleg over de betekenis van vof te kunnen doen. Tegenwoordig zijn we door omstandigheden heel erg close. Ik was hem aan het vertellen over onze dromen en plannen. Bij zijn vraag over welke ondernemingsvorm we dan zouden zijn, zei ik dat we dachten aan een vof. “Waarvan is dat nu weer de afkorting?” vroeg hij. Zeer zelfzeker begon ik aan mijn uitleg: “Een vof is een vennootschap onder … ” en toen was ik het woord met de ‘f’ kwijt. Ik zat te zoeken, de zoon zijn mondhoeken krulden naar boven en pretlichtjes verschenen in zijn ogen: “Friendjes?” grinnikte hij. We proestten het samen uit. Ja eigenlijk, friendjes, dat dekt helemaal de lading toch? Sindsdien beginnen Lies haar berichtjes naar mij steevast met “Hey friendje,”.

Dus, wat betekent VOF? Vennootschap onder friendjes! Wij kijken er in ieder geval erg naar uit!

Afspraak in Antwerpen

Ik ga mijn collega-bloggers hier eens effe jaloers maken: ik heb deze namiddag Kathleen ontmoet!

Zo een toffe dat dat is jong! Ik wist dat natuurlijk al omdat ik haar al jaren volg. Maar zo eens ‘in ’t echt’ kunnen bijbabbelen, dat was plezant. Kathleen was in de Standaard Boekhandel in Antwerpen om haar eerste boek dat eindelijk uitgegeven geraakt is, te signeren. Echt een vakantieboek zegt ze. Haar schrijfstijl al een beetje kennende, ga ik daar heel erg van genieten.

Ook Eline Van Antwerpen was er. Bloggers die elkaar voor het eerst zien, weten altijd direct waarover te babbelen. Ook met Eline was dat zo. Dat doet deugd: weten dat je over dezelfde dingen nadenkt, hetzelfde voelt bij wereldse uitdagingen. Dan blijft het niet bij ‘smalltalk’. Puur genieten, is dat voor mij!

En ik heb ook Margot van Vageinig leren kennen. Zo een creatieve, toffe madam. Ze kwam daar met een idee af waarmee we hard gelachen hebben en we ons afvroegen of we dat wel zouden durven. Awel Margot, ge moet dat echt doen, ik durf dat! Benieuwd geworden? Dan moet ge haar volgen op Instagram. Ik zeg niks. 🙂

En zoek je een mooie dichtbundel? Die van Antony Samson is prachtig.

Awel, het was een namiddag waarin we super tof genetwerkt hebben.

Dagboek van een Tuinranger (6)

Kleine gelukjes van een Tuinranger

° Dat ik ondertussen al 20 tuinbezoeken op mijn naam heb staan. Ieder bezoek is anders en ik vind het fantastisch dat mensen zo goed door hebben waarvoor wij komen. Aan telefoon, als we de afspraak vastleggen, vertel ik steeds dat we geen tuinarchitecten zijn. Dat we geen tuinplan maken maar tips geven om meer natuur in de tuin te krijgen. Mijn hart maakt steeds een sprong als ik aan de andere kant van de lijn hoor dat dat de bedoeling van de aanvraag is.

° Het allerliefst kom ik bij jonge gezinnen met kinderen. Waar ik mag jongleren tussen de duploblokken en de kleurpotloodjes op tafel opzij geschoven worden zodat ik mijn map en foto’s kan leggen. Laatst toen ik mijn fiets voor het raam parkeerde, vloog het gordijn opzij en hoorde ik een vrolijke kinderstem schallen: “De Tuinranger is er!” Dat we dan samen kunnen zoeken hoe een bloemenweide voor mama en de voetbalgoal voor de zoon des huizes kunnen gecombineerd worden, vind ik zo boeiend.

° Dat Annick en ik samen mochten acteren. We speelden in de tuin van een medewerker dat we van Tuinranger bezoek deden. Deze filmpjes schitteren nu op de leeromgeving van Inverde om toekomstige Tuinrangers te inspireren. Een super plezante dag, een mooie mand met verschillende theetjes en eeuwige roem hebben we daarmee verdiend.

° Dat ik voor de gemeente zelfs al eens aan een onthardingsproject mocht meehelpen. Het voetpad tegen een zuidelijk georiënteerde gevel werd uitgebroken en ik mocht planten adviseren. Veel zon minnende planten en de inheemse Rode Spoorbloem heb ik voorgesteld. Bij ons komt de kolibrievlinder daarop foerageren. De tuineigenaar was daardoor helemaal overtuigd. Met onze nieuwe duurzaamheidsambtenaar heb ik een hele goede band gekregen. Samen met haar mogen nadenken over hoe we Londerzeel duurzamer en mooier kunnen maken, geeft me moed. Niet bij de pakken blijven zitten, maar steentjes mogen verleggen, dat helpt bij klimaatverdriet.

° Dat de meeste mensen die ik bezoek het verhaal van de biobloembollen nog niet kennen. En als ik het verteld heb, ze allemaal ook biobloembollen willen. Je kan die nu trouwens hier bestellen: https://samenaankoop.velt.nu/ (tot 20 mei). Er zijn zelfs al verschillende tuineigenaars lid geworden van Velt. Vroeger deden we met ons Veltbestuur altijd wedstrijd: om ter meest leden maken. Ik denk dat ik nog steeds aan de leiding sta. 😉

° Dat we vorige maand in het GIL (gemeentelijk infoblad Londerzeel) stonden. Een foto van onze Tuinrangersploeg stond op de cover en binnenin een interview met Annick en mij. We kregen daar al heel veel toffe reacties over.

° Dat Katrien en ik zelfs eens advies mochten geven aan een charmante kinderarts die een weide gekocht had. Hij wil die ecologisch inrichten zodat hij kansen kan geven aan inheemse fauna en flora. Dankzij de Tuinrangers komen wij veel mensen tegen die het goed menen en dat doet zo’n deugd.

° Dat ik nu nog berichtjes krijg van mensen die ik vorig najaar bezocht. Ik had toen Daslook beloofd maar gezegd dat ze in het voorjaar, nu we kunnen verplanten, mij er moesten aan herinneren. Of dat aanbod nog gold, vroegen ze. Een wandeling door onze tuin en nog veel meer planten kunnen delen, vond ik zo plezant.

° Dat het als ik bij mensen terecht kom die ik ken, serieus kan uitlopen en het zeer gezellig kan worden. Zo eens bijbabbelen met dorpsgenoten, ik vind dat tof.

° Dat we zelfs in de kleuterschool advies mochten gaan geven om de speelplaats te vergroenen. De directeur en klusjesman met groene vingers leidden ons rond. Hun enthousiasme en hun ogen zien schitteren bij onze uitleg, was zalig.

° Dat Werner, Flore en Elisa van het Tuinrangersproject ons zo ondersteunen en dat we regelmatig extra opleidingen krijgen van Inverde, dat is zo boeiend! Ongerustheid over het klimaat en onze biodiversiteit, heel dit project helpt me om mijn zorgen wat te vergeten.

Vinpootsalamander in Malderen

Vandaag vond ik een zeldzame salamander in de stilstaande waterzone van onze zwemvijver.

Sinds vorig jaar had ik al een vermoeden dat hij er voorkomt. Maar om hem te identificeren, da’s niet zo makkelijk. Ik voerde dus nu enkele foto’s in op Obsidentify en deze avond werd mijn waarneming goedgekeurd. Hij is het dus echt! Joepie!

Nu vind ik het dus zeker erg dat onze poelgracht achteraan in de tuin zo mismeesterd wordt. Sinds een jaar of tien komt de beerkar drie keer per jaar op de weide achter ons. Al het waterleven in de poel is verdwenen. Alleen enorm veel muggen zijn er nog. En het water zou ik kunnen verkopen als vloeibare meststof.

De loonwerkers die de mest komen uitrijden, begrijpen niet hoe schadelijk het is. Volgens hen kan het echt geen kwaad. Onze omgevingsschepen kan er niets aan doen. De boeren moeten nu eenmaal hun mest kwijtraken, grasland is daar perfect voor en het is wettelijk in orde. Een inspecteur van de mestbank kwam stalen nemen van de weidegrond en de concentratie mest is tot nu toe volgens de wet nog niet te hoog. Al zou er dringend wat moeten veranderen, zei hij ook.

We staan dus met onze rug tegen de muur. Al de kikkers, prachtige libellen en krinkelende winkelende waterdiertjes zijn we kwijt in de poel. En nu vond ik een zeldzame Vinpootsalamander in de vijver. Wat als die naar de poel trekt?

Ik heb een mailtje gestuurd naar Natuurpunt Londerzeel. Nu er hier een zeldzame diersoort zit, kunnen zij misschien helpen om het mestbeleid van de weide terug te veranderen? Ik weet het, ik ben een zaag. Maar ik zou zo graag alles doen wat ik kan om mijn steentje bij te dragen voor de natuur.

Is er in jouw buurt eigenlijk nog proper water?

Nog eens in de boekskes

Dat ben ik hier vergeten te vertellen he. Eind vorig jaar kreeg ik ineens telefoon van onze plaatselijke journalist. Of hij eens een interview mocht komen doen voor Publideluxe.

Het was aan zijn oren gekomen dat ik Tuinranger voor Londerzeel geworden was en daar wou hij wel eens het fijne over weten. Al fluitend kwam hij den hof op. ‘Doef’ (dat is zijn bijnaam) fluit altijd. Zo hoor je dat ‘de pers’ eraan komt.

Publi nieuws is een lokaal krantje gezeteld in Puurs. De familie Baeté heeft een jarenlange traditie (vanaf 1860) in het brengen van regionale berichtgeving. Hun opvolgers, de familie Cools-Mertens (1972), hebben deze weg verdergezet. Met de Publi brengen zij nieuws over lokale ondernemers en verenigingen. Publideluxe is het chiquere broertje en verschijnt 4 keer per jaar. Het wordt verspreid op 60 190 exemplaren.

Ik vond het echt tof dat ze iets wilden brengen over de Tuinrangers. Laat de aanvragen voor tuinbezoeken nu maar binnenstromen. We zijn er klaar voor.

Lijm in Blogland laat los

Maar velen zijn het er niet mee eens. En ik ook niet …

Ik ben zelf beginnen schrijven op mijn virtueel erf in november 2015. Wist ik toen veel dat Blogland zo’n warme omgeving is. Ik kreeg al snel verschillende volgers en dus ging ik bij hen ook lezen wat zij allemaal beleefden. Commentaren op elkaar waren (en zijn) dikwijls hilarisch maar ook heel warm en steeds respectvol.

In 2019 heb ik de eerste keer enkele blogvriendinnen ontmoet. Vief (toen Eilish) had zichzelf voor haar 50ste verjaardag een blogdate cadeau gedaan. Hebben we daarvan genoten! Honderduit babbelen over vanalles. En zo leerde ik Thomas Pannenkoek kennen.

Thomas Pannenkoek heet eigenlijk Paul en blogt vanuit Brugge. Koolkerke eigenlijk, een dorp waar ik tot dan toe nog nooit van gehoord had. Hij is zot van zijn lieve echtgenote R. en werkte tot enkele jaren geleden bij de bank. Hij zegt van zichzelf dat hij een simpele ziel is en hij vertelt over zijn leven, zijn reizen, de liefde voor zijn vrouw. Zijn humor is fenomenaal. Bij elk logje tovert hij bij zijn lezers een glimlach tevoorschijn. Maar ik heb ook al dikwijls gegierd van ’t lachen. Zijn handelsmerk? Heel gewoon ontlasting en gasexplosies. Gênante momenten daarrond, hij beschrijft ze met gemak.

Maar nu heeft hij een zeldzame vorm van MS. Al enkele jaren gaat hij achteruit en wij leven allemaal mee. De onderzoeken, de behandelingen die niet aanslaan, het niet meer kunnen stappen, zelfs het typen dat moeilijk wordt.

En toen, enkele dagen geleden kwam er dit: https://thomaspannenkoek.wordpress.com/2023/12/28/adieu-2023/. Ik was er niet goed van. Paul had de reacties uitgezet dus we konden niet reageren op zijn schrijfsel. Moest ik respecteren, vond ik. Deze morgen las ik dan dit van Rob: https://robalberts.wordpress.com/2024/01/02/voor-de-terugkeer-van-thomas-jeffersonpancake/. En hij heeft dit geschreven als reactie op een of ander groen monster: https://happyhulk2018.wordpress.com/2023/12/30/hulp-gevraagd/. Hartverwarmend toch he? Ik ben die Hulk prompt beginnen volgen. Tja, Thomas Pannenkoek is de lijm in Blogland he. En ik vind ook dat hij moet blijven.

Ondertussen heeft hij beloofd dat zijn weblog slapend blijft voortbestaan. En “wie weet krijg ik op een dag ‘last’ van slaapwandelen en post mijn geest nog eens een postje”, typte hij als reactie op mijn commentaar. Helemaal goed vind ik dat. Als het niet lukt om inspiratie te vinden, moet hij zich niet verplicht voelen om te schrijven. Maar hij hoort er wel bij en het contact met hem mag niet verloren gaan, vind ik.

Paul, ik wens jou voor 2024 heel warme momenten met je lieve R. en jullie gezin. En af en toe eens slaapwandelen want je blogvrienden zien je heel graag. Het kan toch niet zijn dat dit je laatste zin is op het wereldwijde web: Als je een scheet moet laten, laat die vooral vliegen! ?!

Actieve Hoop

Soms is het donker en moeilijk en durf ik al eens de moed te verliezen. Dan doet een boek als dit van Joanna Macy en Chris Johnstone deugd.

Joanna Macy is een 94-jarige Amerikaanse dame. Ze is milieuactivist, auteur van twaalf boeken en wetenschapper op het gebied van boeddhisme, algemene systeemtheorie en ecologie. Ze organiseert sinds 1970 wereldwijd workshops en heeft ondertussen vele volgers die haar werk verderzetten. Een inspirerende madam, vind ik.

Wat is Actieve Hoop?

Het gaat hier niet over hoop ‘hebben’ op iets. Maar over iets ‘doen’. Verlangen om iets te bereiken en ook al is het niet zeker dat het zal lukken, daar toch alles voor doen. Zo’n doel waar je acties op afstemt, geeft zin aan het leven. En ook al boek je niet direct resultaat, het voelt toch goed. Want de weg ernaartoe geeft energie. Zeker als je merkt dat er toch wel veel gelijkgestemden zijn. Ik begrijp helemaal wat ze bedoelt. Bij het lezen van dit boek, heb ik regelmatig zitten mijmeren. Het is waar dat ik gelukkig word van de (kleine) acties die ik neem voor onze planeet en de mensen die ik daardoor leer kennen.

Drie verhalen uit onze tijd

1.Business as usual: Onze manier van leven, moet niet veranderen. Groei-economie is essentieel.

2.De Grote Ontrafeling: Er zijn sociale en ecologische systemen aan het kapot gaan. Er wordt haat gepredikt, er zijn oorlogen, politiekers liegen, …

Die haat, oorlogen en liegende politiekers zijn nodig om onze groei-economie te kunnen behouden. Hard tegen hard om rijk te worden of te blijven. De wereld wordt zeer rechts. Wat er in Nederland gebeurde, staat hier ook in de verkiezingspeilingen. Die ene partij zal waarschijnlijk verpletterend winnen bij de volgende verkiezingen. Als zo’n mensen aan de macht komen, zal de Grote Ontrafeling nog sneller gaan. (Hitler is ook democratisch verkozen)

3.De Grote Ommekeer: Dit verhaal is een andere weg vooruit. De sociale en ecologische structuur van de wereld wordt verdedigd en er is activisme vóór het leven. Er zijn al zeer vele maar kleine initiatieven hiervan. Ze zijn ook verspreid. Bijvoorbeeld: coöperatieven voor hernieuwbare energie, CSA’s, lokaal geld, natuurverenigingen, enzovoort.

Doel:

Evolueren van een industriële groeisamenleving naar een levensondersteunende samenleving. Dit is een serieuze revolutie. Eigenlijk even allesomvattend als de landbouwrevolutie tienduizend jaar geleden en de industriële revolutie van 300 jaar geleden. Het is nog niet duidelijk of dit ons zal lukken. Blijven we in ‘business as usual’ en maken we elkaar en onze planeet kapot? Of gaan we het beste in de mensheid naar boven laten komen?

Hoe dit bereiken?

Door het ‘Werk dat weer verbindt’. Dit is een samenwerkingsmodel dat kracht geeft. Het is eind jaren ’70 ontwikkeld door Joanna Macy en wordt gebruikt in alle continenten op onze planeet. Honderdduizenden mensen van verschillende godsdiensten, met verschillende talen en van verschillende leeftijden kennen het. Ik had er al over horen vertellen door een collega in de zorg.

Je krijgt dankzij deze methode inspiratie en kracht om tot een hogere ecologische intelligentie te komen. Dit klinkt wel zeer mysterieus vond ik. Tot ik enkele voorbeelden las. Neem nu het begrip ‘tijd’. In de geïndustrialiseerde wereld denken we op de korte termijn. Alles moet steeds sneller om elk jaar meer te kunnen produceren, dus winst te maken. Ons doel is groeien. Daarvoor besparen we op veiligheid, sociale verantwoordelijkheid en regelgevende zaken. Besluitvorming op bedrijfs- en regeringsniveau gebeurt voor enkele jaren. Met de rest wordt geen rekening gehouden. Da’s voor daarachter, zou mijn schoonvader zeggen. Fossiele brandstoffen en afgeleiden (bv. plastic) zijn belachelijk goedkoop omdat we de kosten voor de toekomst niet meerekenen. Die schuiven we gewoon door. Ocharme onze kinderen! Eigenlijk is de grootste misdaad tegen hen de productie van nucleair afval. Het is onzichtbaar en het duurt miljoenen jaren eer het afgebroken raakt. Maar we hebben geen langetermijnoplossing voor veilige opslag. De betonnen bunkers of stalen vaten waar het in bewaard wordt, hebben maar een levensduur van max 100 jaar. De eerste kerncentrales werden in gebruik genomen in de jaren ’50 in Rusland, vertelt meneer Google me. Het kernafval daarvan is dus al langer dan 70 jaar opgeslagen. Wat gaan we binnenkort daarmee doen? Beleidsmakers zijn eigenlijk brandweerlui. Ze blussen branden.

Eigenlijk moet dit anders. We moeten terug zoals bepaalde inheemse volkeren gaan denken. Als zij vergaderen, vragen zij zich af wat de invloed zal zijn van hun beslissingen op de zevende generatie na hen. Zij hebben het gevoel tot een familie te behoren. Voorouders vinden ze belangrijk. En ook voor kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen, … willen zij zorg dragen. Wij zijn dat kwijt, zijn zeer individualistisch en gemakzuchtig geworden. Het is zoals uit een vliegtuig springen zonder parachute, erop vertrouwend dat we onderweg, voordat we landen, wel een oplossing zullen vinden om niet te pletter te slaan.

‘Het Werk dat weer Verbindt’ wil mensen onder andere leren om in een ander tijdsbestek te leven. Ook in Vlaanderen worden er workshops en lezingen aangeboden: https://actievehoop.be/