Een zwoele nacht

We hadden afgesproken, de Natuurpuntvriend en ik, dat we het de eerste warme zomernacht eens gingen doen in mijn tuin.

Zaterdagavond 1 augustus kwam hij met zijn fiets den hof opgereden. Hij had mee: een houten bak, een transformator en een hele straffe kwikdamplamp. We gingen nachtvlinders tellen.

Alles geïnstalleerd, ik vertrok voor de nachtshift naar mijn werk en we spraken af de volgende ochtend om kwart na zeven terug samen te komen om te kijken welke vlinders er in de bak zaten.

De zonen zakten die avond nog efkens door op het terras en hadden veel plezier met de interesses van hun zotte moeder. Ze gingen wedden hoeveel vlinders ze gevangen had. De ene zei 30 exemplaren, de andere gokte op 32. Maar toen ze een paar biertjes later eens gingen kijken, moesten ze vaststellen dat ze het toch wel serieus onderschat hadden.

Het ‘takje met pootjes’ rechts bovenaan is Wapendrager – Phalera bucephala.
Slimme camouflage hè!

De volgende ochtend arriveerde ik als eerste aan de lichtval. Wat daar allemaal in en op en rond zat! Wauw! Zo veel soorten vlinders bij elkaar had ik nog nooit gezien, echt prachtig! Ik moest effenaf lachen met de Natuurpuntvriend die even later aankwam. Zoals een kind in een snoepwinkel kon hij zijn plezier en ‘contentement’ niet verbergen.

Kleine beer – Phragmatobia fuliginosa (roodachtig vlindertje in ’t midden) en Karmozijnrood weeskind – Catocala sponsa (grote bovenaan)
Dennenpijlstaart – Sphinx pinastri
Groot avondrood – Deilephila elpenor

Zelfs twee ‘Spaanse vlaggen’, (vroeger zeer zeldzaam in Vlaanderen, nu meer verspreid én Europees beschermd) zaten bovenop de bak. Het was voor de Natuurpuntvriend de eerste keer dat hij ze ‘live’ zag en hij heeft op Waarnemingen.be nochtans 30 312 waarnemingen op zijn naam staan. Ge kunt u dus wel voorstellen dat ik fier was op onze tuin.

Spaanse Vlag – Euplagia quadripunctaria
even aanporren om zijn binnenkant te laten zien …

We telden 45 soorten nachtvlinders en om het aantal exemplaren te tellen, daar was gewoon geen beginnen aan. Al die fladderende, wriemelende beestjes; het waren er zeker een nulletje meer dan wat de zonen gegokt hadden.

Het op naam brengen van al die beestjes was een plezant werkje. De Natuurpuntvriend is een wandelende natuurencyclopedie en voor de beestjes waarvan hij de naam niet wist, had hij een nachtvlindergids bij.

Alle 45 namen ga ik hier niet opsommen. Ik vermeld gewoon diegene die ik het mooist vond klinken: Glad beertje, Schedeldrager, Karmozijnrood weeskind (een zeldzame blijkbaar), Hageheld, Schaapje, Kleine breedbandhuismoeder, Bleke grasuil, Parelmoermot (vond ik grappig), Goudvenstertje, Peper-en-zoutvlinder, Kameeltje, Lieveling, Brandnetelkapje, Donker klaverblaadje en nog zoveel meer.

Tegen mij moet je nu echt niet meer zeggen dat motten mottig zijn! Als ik tussen al die vlinders mag kiezen wat ik de allermooiste vond, neem ik de Zilveren groenuil. Een prachtig aaibaar beestje!

Zilveren groenuil – Pseudoips prasinana

Polarisatie

Ik weet niet wat dat tegenwoordig is, maar ik zie onze maatschappij zo polariseren.

Zo was ik vorige week getuige van een discussie tussen twee haantjes op de FB pagina van Natuurpunt. Blijkbaar laat Natuurpunt zich sponsoren door Horta, een tuincentrum van ‘de boeren’. Het ene haantje vond dat niet kunnen. Want als je op de website van Horta terecht komt, word je aangespoord om een robotmaaier te kopen. En door robotmaaiers worden er tegenwoordig zoveel egels gekwetst. Horta verkoopt ook vlotjes ‘gewasbeschermingsmiddelen’, vergif . Ik snapte dus volledig zijn punt.

Maar het andere haantje had het over de vrijheid van keuze voor kort of lang gras. Voor netjes of wild. Hij had ook gelijk natuurlijk. Maar zoals echte haantjes, ze gaven allebei niet toe. Of ze er uiteindelijk uitgeraakt zijn, weet ik niet. Maar het liet me niet los. Waar ik eerst volledig in het ene haantje zijn standpunt mee was, begon ik te denken: “waarom doet Natuurpunt zoiets?”

En ik denk dat ik het snap. Groene jongens (en meisjes) hebben altijd lijnrecht tegenover de landbouwers gestaan. Er is inderdaad heel veel misgelopen in de gangbare landbouw. Maar vanuit de landbouwers hun standpunt lijkt het wel of ‘die groenen’ niet snappen dat het die mensen hun broodwinning is. Polarisatie dus …

Onze milieu- en klimaatcrisis wordt catastrofaal en als we ieder aan onze kant van ons gelijk blijven staan, gebeurt er niets. Dus in die optiek snap ik waarom Natuurpunt reclame maakt voor Horta. Ik kom regelmatig in de plaatselijke Horta vestiging, niet voor gewasbeschermi… vergif dus, maar wel voor kippeneten. En ik heb inderdaad gemerkt dat er daar ’t één en ’t ander aan het veranderen is. Ze bieden nu ook natuurlijke vijanden aan ipv vergif voor plagen in de tuin. Je kan er nu ook nestkastjes van Natuurpunt kopen. Er is dus toenadering en de natuur kan daar alleen maar wel bij varen. Ook Velt beseft dat met hun enorme expertise over ecologische teelt van groenten, ze de landbouw kunnen helpen en wil daar nu gaan op inzetten. Prachtige voorbeelden van depolarisatie!

Rond de klimaatverandering is er ook zo veel polarisatie. Je hebt de ‘believers’ en de ‘non-believers’. Er zijn wereldwijd talloze bewijzen geleverd door wetenschappers van het IPCC dat de klimaatopwarming een feit is én dat het veroorzaakt is door de mens. En toch blijven sommige randwetenschappers proberen om mensen van het tegendeel te overtuigen. Waarom toch? Het draait om geld. Want een wetenschapper die een belangrijk bewijs kan weerleggen, die zijn broodje is gebakken.

Ook de pers speelt een belangrijke rol in de polarisatie van onze maatschappij. Zo las ik deze ochtend een artikel in De Morgen over de ongekend hoge temperaturen in Noord-Rusland momenteel en het alarm dat klimaatwetenschappers daarover slaan. En hier komt het, ik citeer: “Dit jaar belooft mede door die hittegolf het heetste jaar sinds het begin van de metingen te worden, ondanks de verminderde uitstoot van broeikasgassen als gevolg van de coronacrisis.”

Allee zeh! Wat is hier nu de bedoeling van? Ze weten toch dat wetenschappers gezegd hebben dat als we morgen direct zouden stoppen met het uitstoten van broeikasgassen, de temperatuur nog zal blijven stijgen met 0,1 tot 0,3°C! Met andere woorden, er zit een vertraging op het systeem. Natuurlijk kunnen we het effect van de coronacrisis nu nog niet voelen. Maar de man in de straat zou nu wel kunnen concluderen dat de klimaatverandering toch niet door de invloed van de mens komt. En dat helpt ons niet vooruit. Integendeel, hoe langer we dralen om in actie te schieten, hoe moeilijker en duurder het wordt om het tij nog te keren.

Die coronacrisis, da’s nog zoiets. Daar heb je de mensen die nauwgezet de veiligheidsregels volgen en anderen die er hun broek aan vegen en afterparty’s organiseren. Beide kampen staan furieus tegenover elkaar.

Het toppunt van polarisatie vond ik de betogingen voor Black Lives Matter na de dood van George Floyd. Zo juist dat mensen daarvoor op straat kwamen maar het moment zo verkeerd gekozen, in volle corona-crisis, als afstand houden nog zo belangrijk is. De polarisatie blank versus zwart, de aanklacht tegen racisme, verdween gewoon in … een andere polarisatie …

Wat is jouw idee daarover?

Laat het gras maar groeien …

Lang geleden, toen onze jongens zo’n negen en zes jaar waren, gingen we eens op stap met het Regionaal Landschap.  Het was de bedoeling om grassen en andere planten in de bermen te determineren.  Ik had gedacht dat we zo’n wandeling gingen doen gelijk we met Natuurpunt regelmatig deden.  De broers vonden dat plezant.  Dan konden ze stokken zoeken, achter vlinders lopen en ‘ontdekkingsreiziger’ spelen.

442956D4-2139-4411-ABE0-86ABF6709BE7

Maar dit was een beetje anders.  Met een lintmeter werd er een vierkante meter afgebakend langs een drukke weg.  En een úúr hebben wij op die vierkante meter staan kijken om te bepalen hoeveel verschillende soorten grassen, mossen en andere planten er stonden.  Het waren er heel veel, die werden allemaal besproken en ik vond dat super interessant.  Maar ons jongens die halen dat zoveel jaren later nog aan als ze hun beklag doen over hun groene moeder.  Ze zijn toen nochtans heel braaf geweest …

4A52E4BD-3E38-4429-BEC3-4147023DF374D0E5AF8B-E854-4BE3-BDDD-25C784FFCBF6

Deze warme dagen ga ik regelmatig eens efkens vanachter in de tuin in de schaduw van de knotwilgen zitten en dan verwonder ik me steeds over de verschillende soorten grassen in … ons gras.  Ze staan nu in bloei en dat vind ik zo mooi en rustgevend.

4E2EE809-CDF0-4630-A938-5D2DBADDA147

Maar welke soorten daar nu allemaal staan, dat vind ik nog steeds een hele moeilijke.  Ze lijken allemaal zo op elkaar en die avond van zovele jaren geleden heeft me geleerd dat ze inderdaad niet gemakkelijk uiteen te houden zijn.

C2FB1E11-FBEE-471D-9AA0-C53F3B8A57AA

Zijn er hier grassenkenners?  Van links naar rechts op de foto hieronder ben ik alleen van nr 7 zeker.  Dat is een Witbol.  De eerste een Beemdgras?  Nr 2 een soort Zwenkgras of Ruw Beemdgras?  Nr 6 Struisgras?  En nr 8 en 9 soorten Vossenstaart?  Waag je kans en zoek het eens op.

Er valt niks mee te winnen, alleen mijn diep respect … 😜

642D967C-4063-40ED-A4B4-BCB45D9FFB99

De Gespierde Speerdistel

IMG_2305Tadaa!  Kijk eens wat een prachtkerel ik hier heb!  Fier rechtop staat hij te pronken in onze tuin : de speerdistel of Cirsium lanceolatum.  Maar ik houd hem goed in ’t oog.  Tot een zaadlozing ga ik hem niet laten komen.😁

Ik heb altijd al een zwak gehad voor distels.  Niet voor hun stekelige karakter, maar hun bloemen vind ik prachtig.

IMG_2306

Tot vorig jaar moest je ze bestrijden, bij wet verplicht.  Deze wet over distelbestrijding dateert uit 1887.  Toen werkten landbouwers nog met paard en kar. Als ze zich kwetsten aan distels en dan in contact kwamen met paardenmest, konden ze besmet worden met de dodelijke tetanusbacterie.  Nu gebeurt op het veld alles machinaal en bovendien is er een goede vaccinatie.  Dus eigenlijk is deze wet achterhaald.

Deze wet werd verder uitgewerkt in het Distelbestrijdingsbesluit van 1987.  Akkerdistel, kale jonker, kruldistel en speerdistel moest nog steeds verdelgd worden.  Mannekes toch!  Daarom trok Natuurpunt naar de Raad van State.  Want sinds de Staatshervorming van 1980 is natuurbescherming en wilde plantenbestrijding een gewestelijke bevoegdheid.  Dus het 30 jaar oude Distelbestrijdingsbesluit dat een Koninklijk Besluit was overschreed deze gewestelijke bevoegdheid.  Daar verstond ik allemaal niet veel van dus ging ik te rade bij onze oudste zoon, die rechtenstudent is.  Hij legde me met een mooie tekening de hiërarchie van wetten en reglementen in België uit.

Dia1

Heel simpel gezegd zit de Vlaamse natuurwetgeving en bermbesluit in het hokje van ‘Wet‘ en het Distelbestrijdingsbesluit is maar een ‘Koninklijk besluit‘ en dat staat daaronder.  Dus plaatselijke reglementen van provincies en gemeenten die distelsancties opleggen op grond van die federale wetgeving (KB) hebben daardoor geen rechtsgrond.  Goed, he!

Bovendien zijn die reglementen zelfs in strijd met de Vlaamse natuurwetgeving en bermbesluit (Wet) i.v.m. regels voor verwijderen van vegetatie en pesticidengebruik.

Op 9 maart 2017 gaf de Raad van State Natuurpunt gelijk tegenover de provincie Antwerpen.  Niet het federale niveau is bevoegd voor natuurkwesties, wel de gewesten.  Woon je in een andere provincie, dan mag je je daarop beroepen en zal je gelijk krijgen.  Onze mooie en ecologisch zeer waardevolle distels moeten dus niet bestreden worden.  Hehe…

Want waardevol, dat zijn ze echt.  Distels zijn een trekpleister voor veel vlinders, hommels, bijen, kevers en zweefvliegen.  Vogels worden aangetrokken door hun voedzame zaden.  Voor veel insecten zijn ze zelfs waardplant : ze hebben distels nodig om zich te kunnen voortplanten, om hun eitjes af te zetten.

Distelbestrijding gebeurt meestal door schadelijke, chemische bestrijdingsmiddelen te gebruiken en dat is zeer nefast voor onze natuur.

Ondertussen las ik dat landbouwers echter wel zouden verplicht blijven om akkerdistels in grasland te bestrijden om overwoekering te vermijden.  Volgens het departement van landbouw en visserij ligt de oorsprong van deze verplichting in de Europese wetgeving.  Pff, kunnen ze het nog ingewikkelder maken?!

 

IMG_2304IMG_2314

 

 

Bosorchis

IMG_2139Hier staat ze dan!  Zo fier als een gieter… te bloemen.

Vorig jaar kreeg ik zomaar dit plantje cadeau van Jens en Leen van Natuurpunt.  Ze kochten het bij Ecoflora in Halle.  Zij hadden al enkele keren geprobeerd om het te introduceren in hun tuin.  Maar de Bosorchis voelt er zich niet thuis.  Zij hebben hele droge zandgrond.  Maar deze schoonheid heeft liever een vochtige bodem met toch wel een beetje leem.  In de buurt van onze poel zou dat dan misschien wel kunnen lukken, opperde Jens.

In een klein potje, waar ze haar goed in verzorgd hadden, kreeg ik ze mee naar huis. Ik zocht een plekje in de halfschaduw en waar ze niet kon overwoekerd worden door gras.  Met veel liefde heb ik haar daar goed in ’t oog gehouden.  Maar in ’t najaar kwijnde ze weg.  O jee, en in de winter was ze helemaal verdwenen.  Dan heb ik een stokje aan haar plaats in de grond gestoken zodat ik zeker niet kon vergeten waar ze stond.  En in het voorjaar was ze daar ineens weer, fris en monter!  Plezant, he?

IMG_2051

En nu bloemt ze al bijna vier weken.  Ik ken ze eerlijk gezegd niet, onze inheemse orchideeën.  De bosorchis of Dactylorhiza fuchsii zou een ondersoort zijn van de gevlekte orchis.  In Vlaanderen staat ze op de Rode lijst als zeldzaam.  Ik hoop dat de dame in onze tuin zich dus wil uitzaaien.  Wordt hopelijk vervolgd…

Met heel veel dank aan Jens en Leen van Natuurpunt!